Update

Grip op je bedrijf: je cijfers zijn er wel, maar werken niet

Grip op je bedrijf krijg je niet met meer rapporten, maar met één betrouwbare versie van je cijfers die je tussentijds gebruikt. Zo begin je.

Lees verder
Grip op je bedrijf: je cijfers zijn er wel, maar werken niet

Grip op je bedrijf begint niet bij nog een rapport

Het is maandagochtend, MT-overleg. Sales meldt een sterke maand. Finance ziet een lagere omzet. Operations heeft weer een ander getal. Het eerste halfuur gaat over de vraag welk cijfer klopt. Over wat je gaat doen, praat je pas als de koffie koud is.

Herkenbaar? Dan ben je in goed gezelschap. In de MKB Barometer 2025 van Exact, een onderzoek onder 897 Nederlandse mkb'ers, zegt 69% data te gebruiken voor besluitvorming. Tegelijk wil 68% meer sturen op data. En 42% wil dat wel, maar weet niet hoe en waar te starten.

Dat is de kern van het probleem. De cijfers zijn er. Ze staan in je ERP, je CRM, je webshop en in een flink aantal Excelbestanden. Maar ze werken niet. Ze geven je geen grip op je bedrijf, omdat ze te laat komen, elkaar tegenspreken of geen antwoord geven op de vraag die jij als directie hebt.

Waarom je cijfers er wel zijn, maar niet werken

Bijna elk groeiend bedrijf komt hier terecht. Dat komt niet door slordigheid. Het is een gevolg van groei.

Elk nieuw systeem wordt gekozen om een proces goed te registreren. Het ERP voor orders en facturen, het CRM voor klanten, het WMS voor de voorraad. Elk systeem heeft zijn eigen logica. Wat "omzet" is, verschilt per systeem: met of zonder creditnota's, op orderdatum of op factuurdatum. Niemand heeft die definities ooit samen vastgelegd.

Dus doet iemand het met de hand. Meestal de controller of de financieel manager. Die haalt exports op, plakt ze in Excel en maakt er een rapport van. Dat kost tijd. Volgens onderzoek van Moss onder 560 finance professionals is 36% van hen de meeste tijd kwijt aan het maken van financiële rapportages. Tijd die niet naar analyse of advies gaat.

En als er dan een dashboard komt, wordt het lang niet altijd gebruikt. Onderzoekers van de Hogeschool Utrecht vroegen 185 mkb-ondernemers naar het dashboard dat hun adviseur aanbood. 70% maakte er weinig tot geen gebruik van. De belangrijkste redenen: de indicatoren die ze zochten stonden er niet in, ze kregen te weinig uitleg en ze hielden hun eigen overzichten in Excel aan.

Meer rapporten lossen dit dus niet op. Een extra dashboard op dezelfde losse cijfers ook niet.

Wat je nodig hebt om echt te sturen

Grip op je bedrijf ontstaat als je cijfers aan een paar voorwaarden voldoen. Hieronder de vier die wij in de praktijk het vaakst zien ontbreken.

Eén versie van de waarheid

Spreek één keer af wat een cijfer betekent, en leg dat vast. Wat is omzet? Wanneer is een order geleverd? Wat telt mee in de marge? Als die afspraak centraal staat, rekent iedereen met hetzelfde getal. Het MT-overleg gaat dan over de vraag waarom de marge in een productgroep daalt, niet over de vraag of dat cijfer wel klopt.

Cijfers die op tijd komen

Een rapport over het vorige kwartaal vertelt je wat er is gebeurd. Bijsturen kan dan niet meer. Bij Zekere Basis, een zorgorganisatie voor jongeren met meerdere locaties in Twente, was dat precies de situatie. De kwartaalrapportages werden met de hand gemaakt, en de uitkomst kwam pas achteraf. Tussentijds bijsturen op capaciteit of bedbezetting was daardoor nauwelijks mogelijk.

Antwoord op de vragen van de directie

Een dashboard met alles wat het systeem kan laten zien, is geen stuurinformatie. Begin bij de vraag waarop jij wilt sturen. Voor een groothandel is dat vaak de marge per klant of productgroep. Voor een productiebedrijf de nacalculatie per order. Voor een zorgorganisatie de bezetting per locatie. In het onderzoek van de Hogeschool Utrecht misten ondernemers vooral een kasstroomvoorspelling. Dat was hun vraag, en juist die stond er niet in.

Mensen die het gebruiken

Een dashboard dat niemand opent, levert niets op. Het moet aansluiten bij de taal van de mensen die ermee werken, en ze moeten weten hoe ze het lezen. Daarom leveren we op locatie op, met training. Een mail met een link is geen oplevering.

Wat het oplevert

Terug naar Zekere Basis. In een kort traject is één dashboard gebouwd met meerdere tabbladen, gevoed vanuit onder meer Nedap ONS. Het is op locatie gepresenteerd en het voltallige management is getraind.

Het resultaat staat in de case van Zekere Basis: ruim 40 uur per kwartaal minder handwerk aan rapportages, en actueel inzicht in capaciteit, bedbezetting en financieringsstromen. Het management stuurt nu tussentijds, in plaats van achteraf te verklaren wat er misging.

Belangrijker nog is wat er daarna gebeurde. Toen de eerste vraag goed beantwoord was, kwamen de volgende vragen vanzelf. Zekere Basis is doorgegroeid naar het Helder BI Platform, waarin meer bronnen samenkomen op één fundament. Zo groeit grip stap voor stap mee met het bedrijf.

Voor jou als directeur komt het hierop neer: minder discussie over welk cijfer klopt, en eerder zien wanneer je moet ingrijpen.

Waar je begint: met één vraag

Je hoeft niet alles tegelijk op te lossen. Sterker nog, dat werkt zelden. Begin klein, met één vraag waarop je vandaag te laat of te onzeker antwoord krijgt. Hoe je dat slim aanpakt, lees je ook in ons blog over starten met business intelligence.

  1. Kies de vraag. Welk cijfer wil je elke week zien, en zie je nu pas aan het eind van de maand of het kwartaal?
  2. Kijk waar het vandaan komt. Uit welke systemen moet dat cijfer komen, en wie maakt het nu met de hand?
  3. Leg de definitie vast. Spreek met finance, sales en operations af wat het cijfer precies betekent.
  4. Maak het zichtbaar en gebruik het. Zet het in één dashboard en bespreek het vanaf dat moment in elk MT-overleg.

Dat is ook de gedachte achter Helder Inzicht: een kort traject van vier tot zes weken met een duidelijk doel en een vaste prijs, dat eindigt met één werkend dashboard op je belangrijkste KPI's. Werkt dat, dan bouw je verder.

Wil je eerst zelf op een rij zetten waar je staat en wat je volgende stap is? Daarvoor is de whitepaper "Grip op je bedrijf in 5 stappen".

Download de whitepaper Grip op je bedrijf in 5 stappen

En een vraag om mee te nemen naar je volgende MT-overleg: over welk cijfer hebben jullie de laatste keer het langst gepraat, en hoe vaak ging dat over de vraag of het klopte?